W świecie, w którym technologia rozwija się w zawrotnym tempie, coraz więcej codziennych spraw przenosi się do przestrzeni cyfrowej. Dotyczy to również seniorów, dla wielu z nich to już nie tylko wygoda, ale coraz częściej konieczność. Cyfrowa sprawność to coś więcej niż tylko umiejętność obsługi komputera czy telefonu. To zestaw kompetencji, które pozwalają seniorom odnaleźć się w gąszczu informacji, komunikować się z bliskimi, załatwiać sprawy urzędowe, a także dbać o swoje bezpieczeństwo i chronić dane. Jak starsze osoby radzą sobie w tej wirtualnej rzeczywistości? Czy potrafią sprawnie poruszać się wśród nowych narzędzi, czy może w ogóle nie próbują z nich korzystać? Tego dowiesz się, dzięki kampanii realizowanej przez Ministerstwo Cyfryzacji "Buduj cyfrową formę klik po kliku".

Dane nie pozostawiają złudzeń, w cyfrowym wyścigu wciąż pozostajemy w tyle za resztą Europy. W 2025 roku tylko 50 proc. Polaków posiadało podstawowe kompetencje cyfrowe, co przekłada się na odległe, bo zaledwie 23, miejsce wśród wszystkich krajów Unii Europejskiej. To nie tylko liczby, ale realna przepaść w codziennym funkcjonowaniu online. Skąd biorą się te różnice? Wszystko wskazuje na to, że problem ten nie wynika z samego dostępu do sieci. Internet jest obecny w zdecydowanej większości polskich domów. Korzysta z niego około 96 proc. gospodarstw. To oznacza, że cyfrowe wykluczenie coraz rzadziej ma związek z barierami technicznymi czy kosztami podłączenia. Znacznie częściej jego źródłem jest niedostateczny poziom umiejętności cyfrowych, który ogranicza swobodne i bezpieczne funkcjonowanie w świecie online.

Seniorzy wciąż poza siecią

Osoby bez podstawowych umiejętności cyfrowych w Polsce według płci i wieku w 2025 r. (w %)

Kto jest najbardziej narażony na kompetencyjne wykluczenie cyfrowe?

Największą skalę kompetencyjnego wykluczenia cyfrowego obserwujemy wśród mieszkańców Polski w wieku 65-74 lata, których 88% nie posiada nawet podstawowych umiejętności cyfrowych. W grupie seniorów (w wieku 60-74 lat) odsetek ten wyniósł 83%, emerytów lub rencistów – 80%, osób z niepełnosprawnościami – 72%, osób w wieku 55-64 lata – 68%, rolników – 66%, osób z najuboższych gospodarstw domowych[1] – 66%, osób ze średnim wykształceniem – 62%, mieszkańców województwa podkarpackiego – 60%, osób bezrobotnych – 60%, pracujących w zawodach robotniczych – 59%, mieszkańców wsi – 57%.

Regiony według stopnia wykluczenia cyfrowego

Odsetek osób posiadających co najmniej podstawowe umiejętności cyfrowe wg NUTS 2 (klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych).

Do 2030 roku, zgodnie z Programem Rozwoju Kompetencji Cyfrowych, co najmniej 80 proc. społeczeństwa powinno posiadać podstawowe umiejętności cyfrowe. Obecnie brakuje nam do tego celu około 30 punktów procentowych. Choć nie brzmi to optymistycznie, widać już pierwsze efekty działań. W 2025 roku odsetek osób z co najmniej podstawowymi kompetencjami cyfrowymi w Polsce był o 7 punktów procentowych wyższy niż w 2021 roku. To realna zmiana, dzięki której coraz więcej polskich seniorów pewniej porusza się w internecie, załatwia sprawy online i korzysta z możliwości, jakie daje cyfrowy świat.